“Mae bod yn gynghreiriad yn golygu sicrhau bod pawb yn teimlo eu bod yn cael eu clywed heb ragfarn”

Cynhelir Diwrnod Rhyngwladol y Menywod ar yr 8fed o Fawrth bob blwyddyn. Dan arweiniad byd-eang UN Women,  mae’n ddathliad o gyflawniadau menywod ond mae’n ein hatgoffa bod llawer i’w wneud o hyd dros gydraddoldeb rhywiol. 

Mae adroddiadau diweddar gan UN Women yn dangos bod cydraddoldeb rhywiol llawn yn fyd-eang yn parhau i fod cenedlaethau i ffwrdd ar y gyfradd gynnydd bresennol. Awgrymodd dadansoddiad blaenorol y gallai gymryd hyd at 300 mlynedd i gyrraedd cydraddoldeb llawn.  

Er bod cynnydd mawr mewn addysg ac iechyd, mae cynnydd mewn ardaloedd fel bwlch arweinyddiaeth, anghydraddoldeb cyflog a chyfrifoldebau gofal anghymesur yn parhau i fod yn llonydd. 

Yn ACT, darparwr hyfforddiant mwyaf Cymru, mae Diwrnod Rhyngwladol Menywod yn agos at ein calon. Mae wyth o bob deg o’n cydweithwyr yn fenywod. Mae pedwar o’r pump o’n cyfarwyddwyr yn fenywod. Mae ein mantra, gwella bywydau trwy ddysgu, wedi’i wreiddio yn y gred bod cyfleoedd, cynhwysiant a grymuso i bawb. 

Nid mater i fenywod yw cydraddoldeb rhywiol, mae’n fater arweinyddiaeth, mater i’r gweithle ac yn fater cymdeithasol. A dyma ble mae cynghreiriaeth gwrywaidd yn bwysig. 

Anaml y bydd newid systemig yn digwydd heb i bobl mewn swyddi pŵer ddewis gweithredu. Yn fyd-eang, mae dynion yn dal i feddiannu’r rhan fwyaf o rolau arweinyddiaeth uwch. Bob blwyddyn, mae Adroddiad Bwlch Rhwng y Rhywiau Byd-eang Fforwm Economaidd y Byd yn tynnu sylw at ostyngiad serth mewn cynrychiolaeth menywod ar lefelau uwch a gweithredol, hyd yn oed mewn sectorau lle ceir mwyafrif o fenywod yn y gweithlu. Gyda pholisïau, diwylliant a llwybrau dilyniant yn cael eu dylanwadu o’r top i lawr yn bennaf, mae’r diffyg cydraddoldeb hwn yn creu problem. 

Nid yw cynghreiriaeth gwrywaidd yn ymwneud â chamu i’r chwyddwydr. Mae’n ymwneud â defnyddio eich dylanwad i gwestiynu rhagfarn, noddi talent menywod, herio arferion anghyfartal ac eirioli dros newid strwythurol. 

I fusnesau, gall cydraddoldeb rhywiol helpu i wella eu gwaith beunyddiol. Mae ymchwil yn dangos bod timau arweinyddiaeth cymysg yn mynd law yn llaw a gwell perfformiad ariannol, arloesedd cryfach a phenderfyniadau gwell. Mae byrddau ac uwch-dimau reoli amrywiol yn gysylltiedig ag enillion uwch ar ecwiti a thwf hirdymor cryfach. 

Mae map cydraddoldeb rhywiol Llywodraeth y DU hefyd yn pwysleisio y byddai cau’r bwlch rhwng y rhywiau mewn cyfranogiad a chyflog yn rhoi hwb sylweddol i gynhyrchiant cenedlaethol a gwytnwch economaidd. 

Y tu hwnt i iechyd cyfundrefnol, un o fuddion cydraddoldeb rhywiol sy’n aml yn cael ei anwybyddu yw canlyniadau gwell i ddynion a’u lles.  

Mae diwylliant gweithle sy’n gwerthfawrogi deallusrwydd emosiynol, hyblygrwydd ac arweinyddiaeth gynhwysol yn creu lle i ddynion allu gadael stereoteipiau caeth. Er enghraifft, mae polisïau megis absenoldeb rhiant gwell a gweithio hyblyg o fudd i dadau cymaint ag i famau. 

Yn y DU, hunanladdiad yw’r prif achos marwolaeth dynion o dan 50 oed. Gall disgwyliadau diwylliannol ynghylch beth yw bod yn ddyn, megis cryfder heb ddangos gwendid a gwytnwch heb gefnogaeth, gael canlyniadau dinistriol. 

Mae hyrwyddo gweithleoedd positif, emosiynol ddeallus yn helpu i ddatod y normau niweidiol hyn ac yn ehangu diffiniad arweinyddiaeth a chryfder. 

Yn ACT, rydym yn falch bod menywod yn ffurfio rhan helaeth o’n gweithlu a’n tîm arweinyddiaeth. Ond nid cynrychiolaeth yn unig yw’r nod terfynol, rydym yn falch o fod yn meithrin diwylliant o gefnogaeth a chynhwysiant gyda chymorth ein haelodau staff gwrywaidd. 

Buom yn siarad â David Carroll, Rheolwr Cynhwysiant ADY ACT a phennaeth dros dro ein darpariaeth Ysgolion. Y tu allan i’w waith yn y sefydliad, mae’n hyfforddwr Tîm Pêl-droed Menywod Dinas Caerdydd. Fe wnaethom drafod sut olwg sydd ar gynghreiriaid gwrywaidd yn ymarferol. 

“Rwy’n credu ei fod yn hanfodol bwysig sicrhau bod pawb yn teimlo bod eu cyfraniad yn cael ei werthfawrogi a’u bod yn gallu mynegi eu barn a’u teimladau,” meddai David. “Rwy’n credu ei fod yn bwysig creu amgylchedd diogel. Mae bod yn gynghreiriad yn ymwneud â chaniatáu i’r holl staff, dysgwyr a chwaraewyr deimlo eu bod yn cael eu clywed heb ragfarn waeth beth fo’u rhyw.” 

Wrth siarad am ei ddealltwriaeth o arweinyddiaeth trwy ei fentrau hyfforddi, ychwanegodd David: “Sylfaen arweinyddiaeth dda yw gwrando a chydnabod cryfderau pawb. Pan fydd hyfforddwr yn hyrwyddo amgylchedd cynhwysol, bydd hyn yn ei dro yn arwain at berfformiad gwell. 

“Trwy fy mhrofiad o hyfforddi tîm pêl-droed menywod, rwy’n deall pwysigrwydd tîm sy’n teimlo eu bod yn cael eu gwerthfawrogi, eu cefnogi ac sy’n gallu mynegi eu barn a’u dymuniadau. 

“Mae hefyd wedi rhoi dealltwriaeth ddyfnach i mi o’r heriau y mae menywod yn eu hwynebu mewn chwaraeon ac rwy’n argyhoeddedig bod pawb yn haeddu cyfle cyfartal. Mae hyn nid yn unig yn wir am chwaraeon ond ym mhob agwedd ar fywyd.” 

Mae Diwrnod Rhyngwladol y Menywod yn ddyddiad pwysig, ond ni ddylai ei ddylanwad gael ei gyfyngu i’r wythnos sy’n arwain at Fawrth 8fed.  

Wrth i gynnydd byd-eang barhau yn araf, mae’n bwysig bod busnesau yn cymryd y cyfrifoldeb o’i gyflymu yn eu gweithrediadau a’u rhwydwaith eu hunain. P’un a yw hyn mewn gweithredoedd bach o garedigrwydd a thosturi, adolygu polisïau hen ffasiwn neu fentora talent amrywiol i rolau dylanwadol, mae’r rhain i gyd yn cael effaith trwy gydol eich gwaith a thu hwnt.